TRÒ CHƠI “TIẾP SỨC”
• Hình thức: 04 đội chơi
• Thời gian: 03 phút
• Nhiệm vụ: Tiếp nối nhau viết lên bang
tên những văn bản truyện em đã học
trong chương trình Ngữ văn 8

BÀI 8 – NHÀ VĂN VÀ TRANG VIẾT

Viết bài văn phân tích
tác phẩm (truyện)

Bài văn phân tích một tác
phẩm truyện cần đáp ứng
những yêu cầu gì ?

I. TÌM HIỂU YÊU CẦU CỦA KIỂU VĂN BẢN
1. Yêu cầu của kiểu văn bản
- Giới thiệu tác phẩm truyện (nhan đề, tác giả) và nêu ý kiến khái
quát về tác phẩm.
- Nêu ngắn gọn nội dung chính của tác phẩm.
- Chỉ ra và phân tích được tác dụng của một số nét đặc sắc về hình
thức nghệ thuật của tác phẩm, tập trung vào 1 số yếu tố nghệ thuật
nổi bật của tác phẩm.
- Sử dụng các bằng chứng từ tác phẩm để làm sáng tỏ ý kiến nêu
trong bài viết.
- Nêu được ý nghĩa, giá trị của tác phẩm truyện.

II. PHÂN TÍCH BÀI VIẾT
THAM KHẢO
- Nhiệm vụ 1: Đọc bài viết tham khảo và quan sát các thẻ câu
hỏi theo dõi.
- Nhiệm vụ 2: Phân tích bài viết tham khảo: Yêu cầu HS trả
lời các câu hỏi theo PHT số 1 theo kĩ thuật Think – pair –
share.
+ THINK: Trả lời cá nhân trong 2 phút
+ PAIR: Trao đổi nhóm 4 HS (2 phút)
+ SHARE: Chia sẻ trước lớp khi được giáo viên mời

Think
Trả lời cá nhân
trong 2 phút

Pair
Trao đổi nhóm 4
HS (2 phút)

Share
Chia sẻ trước lớp
khi được giáo viên
mời

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: Phân tích bài viết tham khảo
Yêu cầu: Đọc bài tham khảo “Bức tranh của em gái tôi” (SGK tr.77,78,79) và hoàn thành
bảng dưới đây:
Phần Mở bài của bài viết tham khảo giới
thiệu về tác giả, tác phẩm và nêu ý kiến khái
quát vể tác phẩm như thế nào?
Bài viết tham khảo đã nêu nội dung chính
và chủ đề của truyện là gì?
Theo bài viết tham khảo, truyện có những
đặc điểm nổi bật nào vẽ hình thức nghệ
thuật?
Trong các đặc điểm về hình thức nghệ thuật
ấy, bài viết tham khảo lựa chọn phần tích kĩ
lưỡng đặc điểm nào, đặc điểm nào chỉ được
nêu lên chứ không phân tích?
Theo bài viết tham khảo, ý nghĩa của truyện
là gì?

II. PHÂN TÍCH BÀI VIẾT THAM KHẢO
MỞ BÀI
- Tác giả Tạ Duy Anh với những tác phẩm đề cập tới nhiều vấn đề
XH mang tính thời sự gai góc. Đồng thời, ông cũng là cây bút dành
cho thiếu nhi
- Tác phẩm: Bức tranh của em gái tôi
- Ý kiến khái quát về tác phẩm: Truyện ngắn “BTCEGT” là khoảng
thời gian đẹp đẽ, trong trẻo nhất của mỗi người.

II. PHÂN TÍCH BÀI VIẾT THAM KHẢO
Cấu trúc gồm 3 phần
• Mở bài: Đoạn 1
• Thân bài: Đoạn 2, 3, 4, 5
• Kết bài: Đoạn 6

II. PHÂN TÍCH BÀI VIẾT THAM KHẢO
THÂN BÀI
- Nội dung chính: Kiều Phương là cô gái có tài năng hội họa, tâm hồn trong sáng,
nhân hậu, em luôn yêu quý anh trai mình dù người anh luôn ghen ghét, đố kị.
- Chủ đề: Tâm lí tuổi mới lớn và mối quan hệ ứng xử trong gia đình.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật
- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật thông qua lời nói, cử chỉ, hành động.
- Ngôi kể thứ nhất
- Trong các đặc điểm về hình thức nghệ thuật ấy, bài viết tham khảo lựa chọn phần
tích kĩ lưỡng đặc điểm: tâm lí nhân vật.
- Đặc điểm chỉ được nêu lên chứ không phân tích: Nghệ thuật xây dựng nhân vật

II. PHÂN TÍCH BÀI VIẾT THAM KHẢO
KẾT BÀI

Ý nghĩa của truyện:
- Thể hiện tình cảm yêu mến của tác giả dành cho các bạn trẻ
- Tác giả am hiểu tâm lí tuổi mới lớn.

III. HƯỚNG DẪN
QUY TRÌNH VIẾT
Dựa vào phần chuẩn bị bài của mình và
phần phân tích bài viết tham khảo cũng
như kiến thức bài 6, hãy nêu quy trình viết
bài văn phân tích một tác phẩm (truyện).

III. HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH VIẾT
3.
Chỉnh sửa
bài viết

1. Trước
khi viết
2. Viết
bài

III. HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH VIẾT

1. Trước khi viết

a. Lựa chọn đề tài
b. Tìm ý
- Nội dung của truyện là gì? Nội dung ấy được thể hiện như thế
nào qua hệ thống nhân vật sự kiện.
- Chủ đề của truyện là gì?
- Truyện có đặc điểm nổi bật về hình thức nghệ thuật? Những
đặc điểm ấy có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện nội
dung?
- Ý nghĩa của truyện là gì?

III. HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH VIẾT
c. Lập dàn ý
MB

Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm (nhan đề, tác giả); nêu ý
kiến khái quát về tác phẩm

TB

- Nêu nội dung chính của tác phẩm
- Nêu chủ đề của tác phẩm
- Chỉ ra và phân tích tác dụng của một số nét đặc sắc về
nghệ thuật của tác phẩm

KB

Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm

2. VIẾT

3. CHỈNH SỬA BÀI VIẾT
Đánh giá bài viết và chỉnh sửa
theo bảng kiểm

3. CHỈNH SỬA BÀI VIẾT
Phần
Mở đoạn

Nội dung kiểm tra
Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm.
Nêu ý kiến khái quát về tác phẩm.
Thể hiện nội dung chính của tác phẩm.
Nêu chủ đề của tác phẩm.

Thân
đoạn

Chỉ ra và phân tích tác dụng của một số nét đặc sắc về hình thức nghệ
thuật của tác phẩm
Sắp xếp các lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ từng luận điểm theo một
trình tự hợp lí.
Bảo đảm các yêu cầu về diễn đạt, chính tả.

Kết đoạn Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm.

Đạt

Chưa
đạt

IV. LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG

NOTES

Nhiệm vụ 1: Thực hiện thao tác phân tích đề với những
đề tài sau đây:
1. Sức hấp dẫn của đoạn trích “Xe đêm” của Pau-xtốp-xki.
2. Những nét đặc sắc của truyện ngắn “Những ngôi sao xa
xôi” của Lê Minh Khuê.
3. Giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Đi lấy mật”,
trích “Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi.

IV. LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG

NOTES

Nhiệm vụ 2: PHT số 2
HS thảo luận nhóm 4
Thời gian: 3 phút
Nội dung: Tìm ý cho đề tài: Những nét đặc sắc của
truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê.

IV. LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG

NOTES

PHT số 3
Hình thức: Thảo luận nhóm 4 HS
Thời gian: 10 phút
Nội dung: Lập dàn ý cho đề tài: Những nét đặc sắc của
truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê.

V. VẬN DỤNG
Sưu tầm 01 bài viết hay phân tích về
tác phẩm truyện đã học/đã đọc.

Hướng dẫn về nhà

- Hoàn thiện bài viết sau
chỉnh sửa.
- Chuẩn bị bài: Nói và nghe:
Trình bày ý kiến về một vấn
đề xã hội

Xin chào và hẹn gặp lại!

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Tìm ý cho đề tài sau: Những nét đặc sắc của truyện ngắn
“Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê.
- Nội dung của truyện là gì? Nội
dung ấy được thể hiện như thế
nào qua hệ thống nhân vật, sự
kiện?

 

 

- Chủ đề của truyện là gì?
- Truyện có những đặc điểm nổi
bật nào về hình thức nghệ thuật?
Những đặc điểm ấy có tác dụng
như thế nào trong việc thể hiện
nội dung?

 

 

- Ý nghĩa của truyện là gì?

Phiếu học tập số 3: LẬP DÀN Ý CHO BÀI VIẾT PHÂN TÍCH TÁC PHẨM (TRUYỆN)
Yêu cầu:
Cá nhân lập dàn ý cho bài văn phân tích về một tác phẩm (truyện)
Cả nhóm thống nhất dàn ý chung của nhóm vào sơ đồ chung.

MỞ BÀI

THÂN BÀI

KẾT BÀI