Tiết 25: Văn bản :

Bánh trôI nước


A. Mục tiêu cần đạt
- Cảm nhận được phẩm chất và tài năng của tác giả Hồ Xuân Hương qua một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật chữ Nôm.
1. Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Hồ Xuân Hương.
- Vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ Bánh trôi nước.
2. Kĩ năng:
- Nhận biết thể loại của văn bản.
- Đọc - hiểu, phân tích văn bản thơ Nôm Đường luật.
B. CHUẨN BỊ:
-GV: giáo án. Sgk, chuẩn kt-kn
- HS: sgk, bài soạn, tập ghi
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định :
2. Kiểm tra bài cũ :
? Đọc thuộc bài thơ “Bài ca Côn Sơn” ?
? Cho biết nd của của bài thơ. ?
3. Bài mới :
Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc

HOẠT ĐỘNG 1:Giới thiệu chung về tác giả,tác phẩm và hoàn cảnh ra đời
? Nêu đôi nét về HXH
? Bài thơ được viết theo thể loại gì ?Vì sao em biết ?
Hs : Bài thơ thất ngôn tứ tuyệt đường luật
Số câu 4 ( tứ tuyệt) mỗi câu 7 chữ ( thất ngôn) trong đó các câu 1,2,4 vần với nhau
Gv: Định hướng.


*HOẠT ĐỘNG 2: Đọc-Tìm hiểu nội dung bài thơ.
GV: Gọi HS đọc bài thơ – giải thích từ khó
? Em hiểu gì về chiếc bánh trôi nước ?
? Tính đa nghĩa trong bài thơ “ Bánh trôi nước” là thế nào?
Hs : Trình bày ý kiến .
Gv : Giải thích.
Tạm hiểu : đa nghĩa: là nhiều nghĩa - §a tính: Là một thuộc tính của ngôn ngữ văn chương , thi ca nói chung .
- Nghĩa thứ 1 : về nd miêu tả bánh trôi nước
- Nghĩa thứ 2 : thuộc về nd phản ánh phẩm chất và thân phận của người phụ nữ trong xh cũ
? Với nghĩa thứ nhất , bánh trôi nước đã được miêu tả như thế nào?
Hs : Phát biểu.
Gv : Giảng.
Bánh có màu trắng của bột
Bánh được nặn thành viên tròn , nếu nhào bột mà nhiều nước quá thì nhão , ít nước quá thì rắn.
Khi luộc trong nước đun sôi , bánh chín thì
nổi lên , bánh chưa chín thì còn chìm xuống
? Với nghĩa thứ 2 , bánh trôi thể hiện phẩm chất , thân phận người phụ nữ ntn?
Hs: Thảo luận (3’)
- Hình thức : xinh đẹp
- Phẩm chất : Trong trắng , dù gặp cảnh ngộ gì vẫn giữ được sự son sắc , thuỷ chung tình nghĩa .
? Cảm nhận của em về thân phận người phụ nữ VN ngày xưa ?
Hs:Thảo luận:
Gv :định hướng.
- Thân phận : chìm nỗi bấp bênh giữa cuộc đời.
- Thân phận chìm nỗi bấp bênh , bị lệ thuộc vào xh
- Ngôn ngữ trong sáng giản dị , chủ yếu là thuần việt , không hoa mĩ cầu kì .
* Thảo luận 3p: Từ phân tích trên , em hãy cho biết cách dùng ngôn ngữ của HXH trong bài thơ
Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời.
HS : Thảo luận bài luyện tập
? Em hãy nêu yêu cầu của phần luyện tập
I. GIỚI THIỆU CHUNG:
1. Tác giả, t¸c phÈm
*Tác giả:
- Lai lịch chưa rõ ràng,
- HXH được mệnh danh là Bà Chúa Thơ Nôm.
*. Tác phẩm:
- Thể loại: Thơ thất ngôn tứ tuyệt đường luật
2. Đ ọc – tìm hiểu từ khó
3. Bố cục:Chia hai phần
4. Phương thức biểu đạt: Trữ tình
II. Phân tích
*Hai câu đầu.
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi 3 chìm …..
Thành ngữ thuần việt
=> Thể hiện hình thể xinh đẹp , trong trắng nhưng chìm nổi bấp bênh giữa cuộc đời
* Hai câu cuối:
Rắn nát …tay kẻ nặn
…..vẫn giữ tấm lòng son
=> Phẩm chất cao quí , sắc son , thuỷ chung tình nghĩa .











3. Tổng kết.
a. Nghệ thuật:
- Vận dụng điêu luyện những quy tắc của thơ Đường luật .
- Sử dụng ngôn ngữ thơ bình dị, gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày, với thành ngữ, mô típ dân gian.
- Sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh nhiều tầng ý nghĩa.
b. Nội dung:
- Bài thơ