Bài 45:
XEM BĂNG HÌNH VỀ ĐỜI SỐNG
VÀ TẬP TÍNH CỦA CHIM

Giáo viên:Chu Thị Hồng Giang
Môn Sinh học
NỘI DUNG VÀ CÁCH TIẾN HÀNH
1.Một số câu hỏi gợi ý trước khi xem phim
Ghi lại những đặc điểm khi xem băng hình
Chú ý các động tác bay vỗ cánh hay bay lượn ?
Kiếm ăn : thời gian nào, thức ăn gì ?
Sinh sản : Phân biệt đực cái, giao phối, xây tổ, số lượng trứng, ấp trứng, nuôi con
Tập tính xã hội trong một bầy đàn được thể hiện ra sao?
Các tập tính đã xem là tập tính bẩm sinh hay tập tính học được ?
2. Xem phim
Tập tính động vật là gì?
ĐỜI SỐNG VÀ TẬP TÍNH
CÁC LOÀI CHIM
SỰ DI CHUYỂN
Lớp chim với hơn 9600 loài chia thành 3 nhóm chính :- Nhóm chim bay
- Nhóm chim bơi
- Nhóm chim chạy
SỰ DI CHUYỂN
Chim bay đại diện là chim bồ câu, có đôi cánh là 2 chi trước phát triển với cơ khỏe, xương nhẹ , lớp lông vũ cấu tạo đặc biệt thích nghi cho việc bay.
Chim ruồi vô địch về số lần vỗ cánh
CHIM BỒ CÂU
CHIM RUỒI
SỰ DI CHUYỂN
Các loài chim nhạn biển Bắc khi bay di trú tránh đông chúng là những nhà vô địch bay cao (3000 m) và bay xa ( 40.000 km ), hàng năm chúng di chuyển đi về nửa vòng Trái đất.
SỰ DI CHUYỂN
Về tốc độ bay, phải kể đến chim cắt, là một loại chim ăn thịt, chuyên săn những loài thú gặm nhấm nhỏ.
Ở các nước Trung á và ở Châu A�u người ta nuôi chim cắt để đi săn
SỰ DI CHUYỂN
Nhóm chim bay được có loài thích nghi với môi trường sinh sống ở đầm nước cạn , có chân cao , mỏ dài.
Những loài hồng hạc, cốc đế, cò , sếu . . .kiếm ăn ở vùng đầm nước
HỒNG HẠC
CỐC ĐẾ
SẾU
SỰ DI CHUYỂN
Khi bay các loài chim bay cũng thể hiện khác nhau : Có loài đập cánh liên tục như bồ câu, sẻ , chích choè, chim ruồi. . .
CHIM SẺ
SỰ DI CHUYỂN


Khi bay các loài chim bay cũng thể hiện khác nhau : Có loài đập cánh liên tục như bồ câu, sẻ , chích choè, chim ruồi. . .
SỰ DI CHUYỂN
Có loài bay bằng cách lượn theo dòng khí nóng bốc lên cao như diều hâu, đại bàng . . .
ĐẠI BÀNG
DIỀU HÂU
Có loài bay được nhưng thường xuyên bơi lặn như vịt trời , le le, cốc , thiên nga, . . . Lông của chúng có cấu tạo đặc biệt , không thấm nước.
VỊT TRỜI
LE LE
SỰ DI CHUYỂN
Nhóm chim chạy có 2 chân phát triển, hai chi trước kém phát triển , đại diện là con đà điểu, chạy rất nhanh trên sa mạc
TRỨNG ĐÀ ĐIỂU
SỰ DI CHUYỂN
Chân chim bay , chạy , bơi có cấu trúc thích hợp:
- Chân chim trên đất có các ngón rời nhau
- Chân chim săn mồi có móng vuốt nhọn
- Chân chim bơi có màng nối các ngón
SỰ DI CHUYỂN
Nhóm chim bơi có hai cánh kém phát triển, chân ngắn nhưng có màng giúp chim bơi lặn giỏi hơn bay. Tiêu biểu là chim cánh cụt , vịt , ngỗng . . .
ĐỜI SỐNG
Chim sống theo cả đàn hàng ngàn con trong một khu vực, tuy nhiên chúng không bao giờ lẫn lộn tổ và con của chúng .
Đây là đàn chim cánh cụt. Chúng chỉ có mặt ở vùng biển Nam cực
ĐỜI SỐNG
Tuy nhiên nhiều loài chim sống theo cặp và chiếm cứ một vùng riêng , sẵn sàng đánh trả nếu có chim khác xâm nhập .
Người ta lợi dụng tập tính này để làm rập bẫy chim bằng chim mồi
ĐÔI CHIM MANH MANH
KIẾM ĂN
Chim hoạt động liên tục nên tốn nhiều năng lượng , chúng phải săn mồi nhiều , ăn nhiều , nhất là khi sinh sản.
Lượng thức ăn có khi đến 1/3 khối lượng cơ thể
CHÍCH CHÒE LỬA
KIẾM ĂN
Phần lớn chim săn mồi vào ban ngày nhưng cũng có loài chuyên kiếm ăn vào ban đêm như cú mèo.
Chim cú mèo chuyên ăn chuột, rất có ích cho nhà nông
KIẾM ĂN
Nhiều chim chuyên ăn sâu bọ nên giúp cho nhà nông bảo vệ mùa màng .
Nhiều loại chim sâu tuy nhỏ bé nhưng đêm ngày săn lùng những con sâu trên những cây ăn trái
CHIM BỔ HẠT
THÍCH NGHI KIẾM ĂN
Theo hình dạng của mỏ chim ta thấy : Loài chim bay có mỏ ngắn khoẻ thường ăn hạt. Mỏ cong và sắc của loại chim ăn thịt như diều hâu , kên kên
TẬP TÍNH
*Đặc điểm mỏ chim ăn cá :Mỏ nhọn để bắt mồi trơn, đầu mỏ cong, miệng rộng để nuốt chửng cá
*Đặc điểm mỏ chim ăn thịt :Mỏ rộng kh?e để xé xác con mồi, mỏ trên cứng, đầu mỏ cong

Mỏ chim ăn cá
Mỏ chim ăn thịt
THÍCH NGHI KIẾM ĂN
Mỏ chim gõ kiến rất cứng, phát triển gắn liền với xương sọ. Mỏ chim hút mật nhỏ, cong , dài có thể hút mật ở sâu trong đài hoa
TẬP TÍNH
Mỏ chim hút mật
Mỏ chim ăn quả
Mỏ chim ăn hạt
Mỏ chim ăn côn trùng
TẬP TÍNH THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI
Nhiều loài chim có khả năng thay đổi màu lông cho tiện với môi trường chung quanh để ngụy trang , né tránh kẻ thù săn thịt như con bồ câu đất này
TẬP TÍNH THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI
BỘ LÔNG THAY ĐỔI THEO MÙA
Mùa hè lông gà gô tundra màu nâu cho phép nó ngụy trang lẫn vào tảng đá. Nhưng đến mùa đông lông chúng chuyển màu trắng, hòa lẫn với màu tuyết xung quanh
Thường sống trên cây và trong bụi rậm ở những khu vực rừng núi cao.
Lúc còn nhỏ chúng ăn cả côn trùng lẫn động vật không xương sống,nhưng khi trưởng thành thì chuyển sang "ăn chay" - chỉ ăn thực vật, chủ yếu là hạt và chồi mầm.
Gà gô
TẬP TÍNH SINH SẢN : KHOE MẼ
Tập tính sinh sản của những loài chim khác nhau thường khác nhau.
Vào mùa sinh sản những con trống thường hoạt náo hẳn nên. Chúng khoe những chùm lông đẹp chinh phục con mái. Nhiều con trống có bộ lông ngực đẹp sặc sỡ
TẬP TÍNH SINH SẢN : KẾT ĐÔI
CUỘC SỐNG LỨA ĐÔI
Cách chim tìm bạn đời và xây tổ ấm là một trong những nét lí thú hấp dẫn nhất trong đời sống động vật.
Tuy chim hiếm khi li dị nhau nhưng trong thế giới loài chim vẫn có hình thức xây dựng gia đình khác nữa
TẬP TÍNH SINH SẢN : LÀM TỔ
Làm tổ là một việc gồm hai khâu đồng thời : Thu vật liệu và kết lại thành tổ hoàn chỉnh . Thời gian thu thập tùy thuộc vào vật liệu ở xa hay gần. Chim phải thực hiện một loạt các động tác để biến vật liệu thành tổ.
Tuỳ từng loài mà vật liệu và cách làm tổ có khác nhau.
CHIM THỢ MAY
TẬP TÍNH CHĂM SÓC TRỨNG, ẤU TRÙNG
VÀNG ANH LÀM TỔ VÀ ĐẺ TRỨNG TỪ 3 – 6 TRỨNG
TẬP TÍNH SINH SẢN : ĐẺ TRỨNG
Chim đẻ ra trứng có vỏ vôi cứng bao bọc.
Trứng loài chim đà điểu lớn nhất.
Nhiều loại chim có trứng với màu sắc xanh, vàng , đốm . . .

TẬP TÍNH SINH SẢN : NUÔI CON
Trứng thụ tinh được ấp bằng thân nhiệt của chim bố hoặc mẹ.
Đúng thời gian trứng nở ra chim con.
Chim con (v�ng anh) được chim bố mẹ chăm sóc chu đáo.

TẬP TÍNH THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI
Chim có nhiều lợi ích cho con người nhưng chim cũng rất nhạy cảm với môi trường sống của nó
TẬP TÍNH THÍCH NGHI VÀ TỒN TẠI
Ơ� Việt nam có trên 800 loài chim , có nhiều loài quí hiếm cần được bảo vệ.
Bảo vệ môi trường sống của chim cũng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta

Những loài chim quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng
Chim palila
Cò quãm
Chim kakapo
loài vẹt
không
biết bay
Chim fregat
Vịt merganser
Chim cú
Vẹt bụng màu cam
Sếu đầu đỏ
Chim ruồi
Chim ruồi pêru
Chim otit
Vịt vây cá
Ví dụ 1:
Di cư
Em hãy xem và phân loại các tập tính động vật sau:
Ví dụ 2:
Đàn ngỗng bay theo tàu lượn
DI CƯ CỦA VỊT TRỜI
Đàn thiên nga bay đến trú đông
Con lai: Khi tha rác vừa cắp trên lưng vừa tha bằng mỏ.
Tập tính tha rác về làm tổ của loài vẹt.
Chim hút mật
Chiêm ngưỡng 10 loài chim đẹp nhất hành tinh
Chim hoàng anh
Chim công

Tucan mỏ lục
Vẹt Ma Cao
Sẻ đất màu
Thiên nga
Chim trĩ vảng
Hồng hạc
Chào mào Hồng y giáo chủ
Chim bói cá
GIỜ HỌC KẾT THÚC
VỀ NHÀ ÔN TẬP TOÀN BỘ
CHƯƠNG TRÌNH ĐÃ HỌC TỪ ĐẦU HỌC KỲ II
CHUẨN BỊ BÀI 46 THỎ