bài 19: thường thức mĩ thuật
Tranh dân gian Việt Nam

trường THCS đức chính - đông triều - quảng ninh
1.Vài nét về tranh dân gian.

Câu hỏi: Em đã biết gì về tranh dân gian?
- Nằm trong dòng nghệ thuật cổ Việt Nam, tranh dân gian có từ lâu đời, truyền từ đời này qua đời khác và mỗi dịp xuân về, Tết lại được bày bán cho mọi người dân treo trong dịp Tết. Vì thế tranh dân gian còn được gọi là "tranh Tết"
- Được sản xuất ở nhiều nơi, nhiều vùng trên đất nước, vì thế có rất nhiều dòng tranh khác nhau rất đa dạng về nội dung cũng như cách thể hiện. nó biểu hiện trí tuệ tạo hình của tập thể, một dòng họ, một làng xã, một vùng quê.
Câu hỏi: Hãy kể một số thể loại hoặc dòng tranh chính của tranh dân gian Việt Nam?
-Thể loại tranh chính:
-Tranh tết(Dùng treo trong ngày tết)
Phú quý
Gà đại cát
Vinh hoa
Tranh thờ ( dùng để thờ cúng ).



Phật bà quan âm
Tứ phủ
Bà chúa thượng ngàn
Các dòng tranh
Tranh Kim Hoàng ( Hà Tây ).



Tranh Hàng Trống ( Hà Nội)
- Tranh Đông Hồ ( Bắc Ninh)
Nhóm 1: Tranh Đông Hồ
Nhóm 2: Tranh Hàng Trống
-Xuất sứ của tranh
-Tầng lớp sử dụng tranh
-Chất liệu để vẽ tranh
-Kể tên một số tranh
2. Hai dòng tranh đông hồ và tranh hàng trống
a)Tranh Dông H ồ:
-Xuất hiện sớm sản xuất tại làng Đồng Hồ , Thuận Thành - Bắc Ninh(làng nằm ở ven sông Đuống)
Câu hỏi: Tác giả của tranh Đông Hồ là ai?
-Tác giả chính là người nông dân đối tượng thưởng thức cũng là người nông dân lao động thuần túy. Họ thường làm tranh vào nhung lúc rỗi việc đồng áng
-Tranh Đông Hồ có đường nét đơn giản, khỏe và rứt khoát, bao giờ cũng là nét đen in sau cùng để định hình mảng làm cho tranh thêm sống động.
-Nội dung tranh thể hiện cuộc sống muôn mầu muôn vẻ và sự liên hệ khang khít gi?a con người với thiên nhiên
Câu hỏi: Chất liệu để in tranh Dông Hồ ?
Gỗ làm bản khắc nét: Gỗ thị, gỗ mực,.....
Bản in mầu được làm bằng gỗ dổi, vàng tâm,...
Giấy làm bằng giấy dó được quét một lớp vỏ điệp tán nhỏ.
Mầu được chế bằng: cây cỏ, hoa lá trong tự nhiên.
Mỗi màu là một bản in nên tranh có bao nhiêu mầu là có bấy nhiêu bản in.
b) Tranh Hàng Trống.
Xưa kia tranh được bày bán tập trung ở phố Hàng Trống,Hàng Nón, Hàng Hòm, Hàng Quạt.Nhưng nhiều nhất vẫn là phố Hàng Trống (Nay là quận Hoàn Kiếm - Hà Nội)
Câu hỏi: Đối tượng phục vụ của tranh Hàng Trống là tầng lớp nào ?
Đối tượng phục vụ hầu hết là tầng lớp trung lưu khá giả vì kĩ thuật chế tác công phu hơn tranh Đông Hồ.
Tranh Hàng Trống không những đáp ứng nhu cầu đời sống, các nghệ nhân còn đưa vào tranh những tư tưởng nho giáo, phật giáo, những hàm ý ca ngợi thú chơi thanh cảnh, tao nhã của người quyền quý giàu có.
Câu hỏi: Màu sắc trong tranh Hàng Trống như thế nào?
- Màu sắc trong tranh là màu phẩm nhuộm nguyên chất, nên màu tươi tắn sinh động. Do các nghệ nhân vẽ bằng tay nên nét tô hoạt, kĩ thuật dùng màu ẩn hiện tạo được không khí thực hư trong tranh.
-Tranh phục vụ cho tầng lớp trung lưu và thị dân nên đường nét mảnh mai bay bướm, gia công một cách tỉ mỉ và tinh tế.
3.gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña tranh d©n gian.
- Tranh dân gian Đông Hồ và Hàng Trống rất chú trọng đến bố cục, đường nét, màu sắc. Bố cục theo lối ước lệ, thuận mắt. Ngoài câu thơ, hay chữ vừa là minh họa, vừa tạo cho bố cục tranh chặt chẽ, ổn định.
- Tranh Đông Hồ và Hàng Tróng là hai dòng tranh tiêu biểu cho tranh dân gian Việt Nam. Tranh có vẻ hài hòa, có tính khái quát cao : Vừa hư vừa thực khiến cho ngườ xem thấy gần, yêu thích, ngắm mãi không chán.
4.Đánh giá, nhân xét:
-Nêu 1 số thể loại tranh chính
-Nêu thể loại tranh chính
-Giá trị nghệ thuật của tranh dân gian
Trß ch¬i: Nh×n nhanh, viÕt nhanh
Cách chơi:
- 3 học sinh tham gia.
- xem tranh Dông Hồ và Hàng Trống trong 30 giây, sau đó viết tên tranh và dòng tranh lên bảng trong 1 phút.
-Ai viết nhanh, nhiều, đúng sẽ thắng cuộc.