Ngày soạn: 5/09/2022
BÀI 1.

Ngày dạy: 6/ 09/2022

TÔI VÀ CÁC BẠN
Số tiết: 16 tiết
A.MỤC TIÊU CHUNG .
1. Năng lực
- Nhận biết được một số yếu tố của truyện đổng thoại (cốt truyện, nhân vật, lời
người kể chuyện, lời nhân vật) và người kể chuyện ngôi thứ nhất;
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm nhân vật thể hiện qua hình dáng, cử chỉ,
hành động, ngôn ngữ, ý nghĩ của nhân vật;
- Nhận biết được từ đơn và từ phức (từ ghép và từ láy), hiểu được tác dụng của
việc sử dụng từ láy trong VB;
- Viết được bài văn kể lại một trải nghiệm của bản thân, biết viết VB bảo đảm các
bước;
- Kể được một trải nghiệm đáng nhớ đối với bản thân;
2. Phẩm chất :
Học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: Nhân ái, chan hoà,
khiêm tốn; trân trọng tình bạn, tôn trọng sự khác biệt.
B. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TIẾT 1: GIỚI THIỆU BÀI HỌC VÀ TRI THỨC NGỮ VĂN
I. MỤC TIÊU
1. Về năng lực
- Nhận biết được một số yếu tố của truyện đồng thoại (cốt truyện, nhân vật, lời
người kể chuyện, lời nhân vật) và người kể chuyện ngôi thứ nhất.
2. Về phẩm chất
- Có ý thức vận dụng kiến thức vào các VB được học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD - Bảng giao nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp.
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 6, soạn bài theo hệ thống câu hỏi
hướng dẫn học bài, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HĐ KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV đặt câu hỏi, yêu cầu HS trả lời: Trải qua 5 năm học Tiểu học, em có bạn thân
nào không? Theo em những người bạn có vai trò như thế nào đối với cuộc sống
của chúng ta?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của bản thân.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới.
HĐ HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học
a. Mục tiêu: Nắm được nội dung của bài học.

b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
GV giới thiệu: Bài học gồm hai nội dung: khái quát
chủ đề và nêu thể loại các văn bản đọc chính. Với chủ
đề Tôi và các bạn , bài học tập trung vào một số vấn
đề thiết thực, có ý nghĩa quan trọng: khám phá bản
thân trong mối quan hệ với bạn bè, kết bạn và ứng xử
với bạn, nhận thức về vẻ đẹp và vai trò của tình bạn…
HS lắng nghe
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS nghe và đặt câu hỏi liên quan đến bài học.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Hoạt động 2: Khám phá Tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nắm được các khái niệm về cốt truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời
người kể chuyện.
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
1.Truyện và truyện đồng thoại
- GV yêu cầu HS đọc phần Tri thức ngữ 
-Truyện là loại tác phẩm văn học kể lại
văn trong SGK
một câu chuyện, có cốt truyện, nhân vật,
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm:
không gian, thời gian, hoàn cảnh diễn ra các
Hãy chọn một truyện và trả lời các câu hỏi sự việc.
sau để nhận biết từng yếu tố:

-Truyện đồng thoại lả truyện viết cho
+ Ai là người kể chuyện trong tác phẩm trẻ em, có nhân vật thường là loài vật hoặc đồ
này? Người kể ấy xuất hiện ở ngôi thứ vật được nhân cách hoá. Các nhân vật này
mấy?
vừa mang những đặc tính vốn có cùa loài vật
+ Nếu muốn tóm tắt nội dung câu chuyện, hoặc đồ vật vừa mang đặc điểm của con
em sẽ dựa vào những sự kiện nào
người.
+ Nhân vật chính của truyện là ai? Nêu 2.Cốt truyện
một vài chi tiết giúp em hiểu đặc điểm của 
Cốt truyện là yếu tố quan trọng cùa
nhân vật đó.
truyện kể, gồm các sự kiện chinh được sắp
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
xếp theo một trật tự nhất định: có mờ đầu,
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện diễn biến và kết thúc.
nhiệm vụ
3.Nhân vật
- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi

Nhân vật là đối tượng có hình dáng, cử
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo chỉ, hành động, ngôn ngữ, cảm xúc, suy
luận
nghĩ,... được nhà văn khắc hoạ trong tác
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
phẩm. Nhân vật thường lá con người nhưng

- GV gọi HS nhận xét, bổ sung câu trả lời cũng có thể là thần tiên, ma quỷ, con vật. đồ
của bạn.
vật,...
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm 4.Người kể chuyện
vụ
Người kể chuyện là nhân vật do nhà văn tạo
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức ra để kể lại câu chuyện:
GV bổ sung:
+ Ngôi thứ nhất;
Nhân vật là con người, thần tiên, ma quỷ, + Ngôi thứ ba.
con vật, đổ vật,... có đời sống, tính cách 5.Lời người kế chuyện và lời nhân vật
riêng được nhà văn khác hoạ trong tác 
Lời người kể chuyện đảm nhận việc
phẩm. Nhân vật là yếu tố quan trọng nhất thuật lại các sự việc trong câu chuyện, bao
của truyện kể, gắn chặt với chủ đế tác gồm cà việc thuật lại mọi hoạt động cùa nhân
phẩm và thể hiện lí tưởng thẩm mĩ, quan vật vả miêu tả bối cảnh không gian, thời gian
niệm nghệ thuật của nhà văn vế con người. của các sự việc, hoạt động ấy.
Nhân vật thường được miêu tả bằng các 
Lời nhân vật là lời nói trục tiếp cùa
chi tiết ngoại hình, lời nói, cử chỉ, hành nhân vật (đối thoại, độc thoại), có thể được
động, cảm xúc, suy nghĩ, mối quan hệ với trinh bày tách riêng hoặc xen lẫn với lời
các nhàn vật khác,...
người kề chuyện.
Truyện đồng thoại: Truyện đồng thoại rất
gần gũi với truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn
và có giá trị giáo dục sâu sắc. Sự kết hợp
giữa hiện thực và tưởng tượng, ngôn ngữ
và hình ảnh sinh động mang lại sức hấp
dẫn riêng cho truyện đổng thoại. Thủ pháp
nhân hoá và khoa trương cũng được coi là
những hình thức nghệ thuật đặc thù của thể
loại này.
HĐ LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Nhớ l lại kiến thức , vận dụng làm bài tập
b. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS: lựa chọn một truyện mà em yêu thích và chỉ ra các yếu tố đặc
trưng của truyện: cốt truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời người kể chuyện.
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

Ngày soạn: 5/9/2022
Ngày dạy:6/9/2022
BÀI 1.
TÔI VÀ CÁC BẠN
TIẾT : 2,3:
VĂN BẢN 1. BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIỀN
(Trích Dế Mèn phiêu lưu kí, Tô Hoài)
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực:
- Xác định được người kể chuyện ngôi thứ nhất; nhận biết được các chi tiết miêu tả
hình dáng, cử chỉ, lời nói, suy nghĩ của các nhân vật Dế Mèn, Dế Choắt. Từ đó,
hình dung được đặc điểm của từng nhân vật;
- Nhận biết được những đặc điểm cơ bản làm nên sức hấp dẫn của truyện đồng
thoại: nhân vật thường là loài vật, đồ vật,… được nhân hóa; tác giả dùng “tiếng
chim lời thú” để nói chuyện con người; cốt truyện vừa gắn liền với sinh hoạt của
các loài vật, vừa phản ánh cuộc sống con người; ngôn ngữ miêu tả sinh động, hấp
dẫn,…
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của nhân vật Dế Mèn; rút ra bài học về
cách ứng xử với bạn bè và cách đối diện với lỗi lầm của bản thân.
2. Phẩm chất:
- Học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: Nhân ái, chan hoà,
khiêm tốn; trân trọng tình bạn, tôn trọng sự khác biệt.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên: Máy chiếu
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về nhà văn, hình ảnh;
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 6, soạn bài theo hệ thống câu hỏi
hướng dẫn học bài, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HĐ KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV đặt câu hỏi, yêu cầu HS trả lời:
1. Có thể em đã từng đọc một truyện kể hay xem một bộ phim nói về niềm vui hay
nỗi buồn mà nhân vật đã trải qua. Khi đọc (xem), em có suy nghĩ gì?
2. Chia sẻ với các bạn vài điều em thấy hài lòng hoặc chưa hài lòng khi nghĩ về
bản thân?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, chia sẻ suy nghĩ và những kỉ niệm đáng nhớ nhất đã trải
qua.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong cuộc sống, có những lúc
chúng ta phạm phải những lỗi lầm và khiến chúng ta phải ân hận. Những vấp ngã
đó khiến chúng ta nhận ra những bài học sâu sắc trong cuộc sống của mình. Bài
học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu văn bản Bài học đường đời đầu tiên để tìm
hiểu những lỗi lầm và bài học với Dế Mèn.
HĐ HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm.
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
B 1: chuyển giao nhiệm vụ
I. Đọc hiểu chung
- GV yêu cầu HS: đọc và giới thiệu về tác giả 1. Tác giả: Tô Hoài , tên thật là Nguyễn
Tô Hoài và tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí.
Sen (1920 – 2014) Quê :Hà Nội
- GV hướng dẫn cách đọc. GV đọc mẫu thành - Ông là nhà văn có vốn sống rất phong
tiếng một đoạn đầu, sau đó HS thay nhau đọc phú, năng lực quan sát và miêu tả tinh tế,
thành tiếng toàn VB.
lối văn giàu hình ảnh, nhịp điệu, ngôn
- GV lưu ý: chú ý các chi tiết miêu tả hình ngữ chân thực, gần gũi với đời sống.
dáng, cử chỉ, hành động của nhân vật Dế
Mèn.
- GV yêu cầu HS giải nghĩa những từ khó: 2. Tác phẩm
mẫm, hủn hoẳn, dún dẩy, tợn, cà khịa, xốc - Dế Mèn phiêu lưu kí là truyện đồng
nổi.
thoại, viết cho trẻ em;
- HS lắng nghe.
- Năm sáng tác: 1941.
B 2: HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS nghe và đặt câu hỏi liên quan đến bài
học.
B 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn.
- Đọc- kể tóm tắt
B 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Nhân vật chính: Dế Mèn.
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
- Ngôi kể: Thứ nhất.
GV bổ sung them về TG Tô Hoài
- Bố cục: 2 phần
B 1: chuyển giao nhiệm vụ
+ Phần 1: Từ đầu... thiên hạ: Miêu tả hình
+ XĐ Câu chuyện được kể bằng lời của nhân dáng, tính cách Dế Mèn.
vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy? phương thức + Phần 2: Còn lại.Bài học đường đời đầu
biểu đạt? Bố cục của văn bản?
tiên
B 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm
vụ
B 3: Báo cáo kết quả hoạt
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi HS nhận xét, bổ sung
B 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được đặc điểm về hình dáng, tính cách Dế Mèn và bài học đường
đời đầu tiên.
b. Tổ chức thực hiện:
HĐ của GV và HS
Dự kiến sản phẩm

HĐ : Mỗi bàn là một nhóm nhỏ để thảo
luận
*Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: Các
nhóm hoàn thành phiếu HT số 1 về hình
dáng và tính cách của Dế Mèn theo gợi
ý sau:
?Tìm những chi tiết thể hiện ngoại hình,
hành động, ngôn ngữ và tâm trạng của
nhân vật Dế Mèn. Trên cơ sở đó, nhận
xét về tính cách của Dế Mèn.
* Bước 2.Các nhóm thực hiện nhiệm vụ
và đại diện báo cáo sản phẩm.
(Có thể dùng giấy A0 để làm phiếu)
* Bước 4. Chuẩn kiến thức.

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Nhân vật Dế Mèn.
a. Bức chân dung tự họa của Dế Mèn.
-Những chi tiết thể hiện ngoại hình, hành
động, ngôn ngữ và tâm trạng của nhân vật Dế
Mèn:
- Ngoại hình Dế Mèn: Đôi càng mẫm bóng,
vuốt cứng, nhọn hoắt, cánh dài, răng đen
nhánh, râu dài uốn cong, hùng dũng.
-Hành động của Dế Mèn:
+ Nhai ngoàm ngoạp.
+ Co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn
cỏ;
+ Đi đứng oai vệ;
+ Quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ;
- GV bổ sung: Vì Dế Mèn mới lớn, sống thỉnh thoảng, ngứa chân đá một cái, ghẹo anh
trong một thế giới nhỏ bé, quanh quẩn Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên.
gồm những người hiền lành nên đã lầm -Ngôn ngữ của Dế Mèn: gọi Dế Choắt là “chú
tưởng sự ngông cuồng là tài ba.
mày” với giọng điệu khinh khỉnh..
-Tâm trạng của Dế Mèn: hãnh hiện, tự hào
cho là mình đẹp, cường tráng và giỏi.
=> Qua những chi tiết trên cho thấy Dế Mèn
là một chàng thanh niên trẻ trung, yêu đời, tự
tin nhưng vì tự tin quá mức về vẻ bề ngoài và
sức mạnh của mình dẫn đến kiêu căng, tự
phụ, hống hách, cậy sức bắt nạt kẻ yếu.
+ Nghệ thuật:
-Kể chuyện kết hợp miêu tả;
HĐ cá nhân
-So sánh, tính từ gợi hình gợi tả (mẫm bóng,
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Dế
nhọn hoắt, bóng mỡ, đen nhánh ...)
Choắt trong mắt của Dế Mèn như thế
- Từ ngữ chính xác, sắc cạnh với nhiều động
nào? (Những chi tiết miêu tả Dế
từ (đạp, nhai...)
Choắt?)
Thái độ của Dế Mèn khi Dế Choắt nhờ - Giọng văn sôi nổi.
b.Diễn biến câu chuyện Dế Mèn trêu chị Cốc
vả ra sao?
dẫn đến cái chết thương tâm của Dế Choắt.
* Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ.
* Dế Choắt trong cái nhìn của Dế Mèn.
*Bước 3. Nhận xét sản phẩm, bổ sung.
- Cái tên cũng do Dế Mèn đặt (giễu cợt).
* Bước 4. Chuẩn kiến thức.
- Cách xưng hô: “chú mày”- “ta”.
GV bổ sung, nhấn mạnh: Tự hào về
- Ngoại hình:
mình bao nhiêu thì Dế Mèn tỏ ra coi
thường Dế Choắt bấy nhiêu. Thậm chí, + Như gã nghiện thuốc phiện.

Dế Mèn còn mang Dế Choắt ra làm đối
tượng để thỏa mãn tính tự kiêu của
mình…
GV nhấn mạnh: Việc Dế Choắt muốn
đào cái ngách sang nhà nhân vật “tôi”
phòng khi có kẻ nào bắt nạt cho thấy Dế
Choắt tự được ý thức được sức khoẻ của
bản thân và nghĩ rằng Dế Mèn là người
hàng xóm tốt bụng, có thể chia sẻ và
giúp đỡ được mình khi hoạn nạn
Thảo luận theo cặp bàn:
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
+ Phân tích diễn biến tâm lí và thái độ
của Dế Mèn trong việc trêu chị Cốc dẫn
đến cái chết của?
+ Việc Dế Mèn dám gây sự với chị Cốc
khỏe hơn mình gấp bội có phải là hành
động dũng cảm không? Vì sao?
* Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ.
*Bước 3. Nhận xét sản phẩm, bổ sung.
* Bước 4. Chuẩn kiến thức.
?Dế Mèn trêu chị Cốc đã gây ra hậu quả
gì?
- Hậu quả Dế Mèn gây ra là gì?
- Tâm trạng của Dế Mèn có sự thay đổi
ra sao trước cái chết của Dế Choắt? Sự
hối hận bộc lộ qua hành động nào?
* GV đặt tiếp câu hỏi: Qua hành động
của Dế Mèn, em có nhận xét gì về sự
thay đổi tâm lí của Dế Mèn? Theo em,
sự thay đổi đó có hợp lí không? Chính
sự ăn năn ấy giúp ta hiểu thêm về tính
cách Dế Mèn, đó là tính cách nào?
B1- GV đặt câu hỏi mở rộng: Theo em
sự hối hận của Dế Mèn có cần thiết
không và có thể tha thứ được không? Vì
sao?

+ Cánh ngắn ngủn, râu một mẩu, mặt mũi
ngẩn ngơ.
+ Hôi như cú mèo.
- Nhận xét về tính cách, sinh hoạt của Dế
Choắt:
+ Dại dột, có lớn mà không có khôn.
+ Ăn ở bẩn thỉu, lôi thôi.
- Lời từ chối của Dế Mèn khi Dé Choắt mong
muốn được giúp đỡ: (đào hang sâu, có đường
sang hang của Dế Mèn phòng lúc hoạn nạn),
Dế Mèn thẳng thừng từ chối, thậm chí còn
miệt thị Dế Choắt: hôi hám…
→Dế Choắt trong mắt của Dế Mèn: Xấu xí,
yếu ớt, lười nhác, bẩn thỉu.
- Thái độ của Dế Mèn: Coi thường, khinh khi,
nhìn bạn với cái nhìn trịch thượng.
→ Ích kỉ, hẹp hòi, ngạo mạn, lạnh lùng trước
hoàn cảnh khốn khó của đồng loại.
* Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của
Dế Choắt.
- Diễn biến hành động và tâm lí của Dế Mèn:
+ Lúc đầu thì huênh hoang trước Dế Choắt.
+ Hát véo von, xấc xược… với chị Cốc
+ Sau đó chui tọt vào hang vắt chân chữ ngũ,
nằm khểnh yên trí... đắc ý.
+ Khi Dế choắt bị Cốc mổ thì nằm im thin
thít, khi Cốc bay đi rồi mới dám mon men bò
ra khỏi hang.
→Hèn nhát, tham sống sợ chết, bỏ mặc bạn
bè, không dám nhận lỗi.
- Đó không dũng cảm mà là sự liều lĩnh,
ngông cuồng thiếu suy nghĩ: vì nó sẽ gây ra
hậu quả nghiêm trọng cho Dế Choắt.
- Dế Mèn bỏ mặc bạn bẻ trong cơn nguy
hiểm…hèn nhát, không dám nhận lỗi
2. Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn.
- Hậu quả: Gây ra cái chết thảm thương cho
Dế Choắt (Kẻ phải trực tiếp chịu hậu quả của
trò đùa này là Dế Choắt).
- Với Dế Mèn:+ Mất bạn láng giềng.+ Bị Dế

* Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ.
*Bước 3. Nhận xét sản phẩm, bổ sung.
* Bước 4. Chuẩn kiến thức.
*GV yêu cầu HS quan sát văn bản và trả
lời câu hỏi: Cuối truyện là hình ảnh Dế
Mèn đứng lặng hồi lâu trước nấm mồ
bạn. Em thử hình dung tâm trạng Dế
Mèn lúc này?
- Sau tất cả các sự việc trên, nhất là sau
khi Choắt chết, Dế Mèn đã tự rút ra bài
học đường đời đầu tiên cho mình. Theo
em, đó là bài học gì? Việc tác giả để cho
Dế Mèn tự kể lại câu chuyện của mình
bằng ngôi thứ nhất có tác dụng thế nào
trong việc thể hiện bài học ấy?
- GV nhấn mạnh: Kẻ kiêu căng có thể
làm hại người khác, khiến mình phải ân
hận suốt đời.
- Nên biết sống đoàn kết với mọi người,
đó là bài học về tình thân ái.

Choắt dạy cho bài học nhớ đời.+ Suốt đời
phải ân hận vì lỗi lầm của mình gây ra.
- Tâm trạng của Dế Mèn:
+ Dế Mèn thể hiện ân hận, hối lỗi.
+ Nâng đầu Dế Choắt vừa thương, vừa ăn năn
hối hận.
+ Chôn xác Dế Choắt vào bụi cỏ um tùm.
* Nhận xét:
→Ở đây có sự biến đổi tâm lý: từ thái độ kiêu
ngạo, hống hách sang ăn năn, hối hận.
→Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật sinh
động, hợp lí.
- Bài học về cách ứng xử, sống khiêm tốn,
biết tôn trọng người khác, tình thân ái, chan
hòa.
- Bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn rút
ra sau cái chết của Dế Choắt: Thói ngông
cuồng của mình, trêu đùa, khinh thường
người khác, thoả mãn niềm vui cho mình đã
gây ra hậu quả khôn lường, phải ân hận suốt
đời
III. Tổng kết
1. Nội dung – Ý nghĩa:
- Vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn. Dế Mèn
kiêu căng, xốc nổi gây ra cái chết của Dế
Choắt.
- Bài học về lối sống thân ái, chan hòa; yêu
?- Hãy rút ra nội dung và nghệ thuật văn
thương giúp đỡ bạn bè; cách ứng xử lễ độ,
bản.
khiêm nhường; sự tự chủ; ăn năn hối lỗi trước
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
cử chỉ sai lầm...
- HS trình bày 1p
2. Nghệ thuật
- GV chuẩn kiến thức.
- Kể chuyện kết hợp với miêu tả.
- Xây dựng hình tượng nhân vật Dế Mèn gần
gũi với trẻ thơ, miêu tả loài vật chính xác,
sinh động
- Các phép tu từ .
-Lựa chọn ngôi kể, lời văn giàu hình ảnh,
cảm xúc.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Câu nào dưới đây không nói về tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí?
A. Đây là tác phẩm đặc sắc và nổi bật nhất của của Tô Hoài viết về loài vật.
B. Tác phẩm gồm có 10 chương, kể về những chuyến phiêu lưu đầy thú vị của Dế
Mèn qua thế giới những loài vật nhỏ bé.
C. Tác phẩm được in lần đầu tiên năm 1941.
D. Tác phẩm viết dành tặng cho các bậc cha mẹ.
Câu 2: Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên được kể lại theo lời
A. Dế Mèn. B. Chị Cốc. C. Dế Choắt. D. Tác giả.
Câu 3: Tác giả đã khắc họa vẻ ngoài của Dế Mèn như thế nào?
A. Ốm yếu, gầy gò và xanh xao. B. Khỏe mạnh, cường tráng và đẹp đẽ.
C. Mập mạp, xấu xí và thô kệch. D. Thân hình bình thường như bao con dế
khác.
Câu 4: Tính cách của Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên như thế
nào?
A. Hiền lành, tốt bụng và thích giúp đỡ người khác.
B. Khiêm tốn, đối xử hòa nhã với tất cả các con vật chung quanh,
C. Hung hăng, kiêu ngạo, xem thường các con vật khác.
D. Hiền lành và ngại va chạm với mọi người. 
Câu 5: Tác giả đã khắc họa vẻ ngoài của Dế Mèn như thế nào?
A. Ốm yếu, gầy gò và xanh xao. B. Khỏe mạnh, cường tráng và đẹp đẽ.
C. Mập mạp, xấu xí và thô kệch. D. Thân hình bình thường như bao con dế
khác.
Câu 6: Tính cách của Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên như thế
nào?
A. Hiền lành, tốt bụng và thích giúp đỡ người khác.
B. Khiêm tốn, đối xử hòa nhã với tất cả các con vật chung quanh,
C. Hung hăng, kiêu ngạo, xem thường các con vật khác.
D. Hiền lành và ngại va chạm với mọi người. 
Câu 7: Bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn rút ra được qua cái chết của Dế
Choắt là gì?
A. Không nên trêu ghẹo những con vật khác, nhất là họ hàng nhà Cốc.
B. Nếu có ai nhờ mình giúp đỡ thì phải nhiệt tâm thực hiện, nếu không có ngày
mình cần thì sẽ không có ai giúp đỡ.
C. Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi
cũng mang vạ vào thân.
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS: viết đoạn văn (5 – 7 câu) kể lại một sự việc trong câu chuyện
Bài học đường đời đầu tiên bằng lời của nhân vật đó.

GV gợi ý có thể lựa chọn lời của nhân vật Dế Mèn hoặc Dế Choắt. Ngôi kể phải
phù hợp với sự việc và nhân vật được lựa chọn, thể hiện đúng cách nhìn và giọng
kể của người kể chuyện, đảm bảo tính chính xác của các sự kiện.
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
Nhiệm vụ: Đọc phần (1) văn bản Bài học đường đời đầu tiên (từ đầu đến có thể sắp
đứng đầu thiên hạ rồi) và thực hiện các yêu cầu sau:
PHT 1
Nhiệm vụ: Đọc phần (1) văn bản Bài học đường đời đầu tiên (từ đầu đến có thể
sắp đứng đầu thiên hạ rồi) và thực hiện các yêu cầu sau:
1. Hoàn thành sơ đồ sau bằng cách điền từ, cụm từ phù hợp vào chỗ trống:
Dế Mèn tự miêu tả hình thức của mình
càng:...........vuốt:..............cánh:.............răng:......
Dế Mèn tự đánh giá về bản thân

Hành động của Dế Mèn:
........................................................
Quan hệ của Dế Mèn với bà con hang xóm

2. Từ đó, em rút ra đặc điểm của nhân vật Dế Mèn:……

PHT 2
Nhiệm vụ: Đọc phần (2) văn bản Bài học đường đời đầu tiên (từ Bên
nhà hàng xóm tôi có cái hang của Dế Choắt đến Tôi về, không một chút bận tâm)
và thực hiện các yêu cầu sau:
1. Hoàn thành bảng sau bằng cách điền từ, cụm từ phù hợp vào cột bên phải
Cách xưng hô của Dế Mèn với Dế Choắt

...................................................

Lời Dế Mèn miêu tả ngoại hình Dế Choắt

....................................................

Lời Dế Mèn nhận xét về hang ở của Dế ....................................................
Choắt
Lời từ chối của Dế Mèn khi Dế Choắt mong ....................................................
muốn được giúp đỡ
...........
2. Nhận xét của em về thái độ của Dế Mèn với Dế Choắt
3.Đánh giá của em vê Dế Mèn qua quan hệ với những người bạn hàng
xóm của Dế Choắt.

Ngày soạn: 7/9/2022
Ngày dạy:
9/9/2022
BÀI 1.
TÔI VÀ CÁC BẠN
TIẾT 4:
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I.MỤC TIÊU
1.Về năng lực
- Nhận biết được các kiểu cấu tạo của từ tiếng Việt: từ đơn và từ phức (từ đơn, từ
láy), chỉ ra được tác dụng của việc sử dụng từ láy trong câu, đoạn văn;
- Nhận biết được nghia của từ ngữ, hiểu được nghĩa của một số thành ngữ thông
dụng, nhận biết và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong văn bản.
2. Về phẩm chất:

- Có ý thức vận dụng kiến thức vào giao tiếp và tạo lập văn bản.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của GV
- KHBD, Máy chiếu
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
2. Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 6, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng
dẫn học bài, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
- GV đặt yêu cầu nhớ lại kiến thức tiếngViệt từ tiểu học và trả lời: Phân loại theo
cấu tạo, tiếng việt có những từ loại nào?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, nghe và trả lời.
- Dự kiến sản phẩm: Theo cấu tạo: từ đơn, từ ghép, từ láy;
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Ở Tiểu học, các em đã được học
về tiếng và từ. Tuy nhiên để giúp các em có thể hiểu sâu hơn và sử dụng thành thạo
hơn từ tiếng việt, cô sẽ hướng dẫn cả lớp tìm hiểu trong bài Thực hành tiếng Việt.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm từ đơn, từ phức
a. Mục tiêu: Nắm được các khái niệm.
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
I. Từ đơn và từ phức
- GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn
- Từ đơn do một tiếng tạo thành, còn
Chia lớp thành 4 nhóm, hãy ghép các từ ở cột từ phức do hai hay nhiều tiếng tạo
phải với các từ ở cột trái để miêu tả Dế Mèn thành
cho phù hợp:
- Từ phức:
A
B
+ Từ ghép là những từ phức được tạo
ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa
Vuốt
Nhọn hoắt
với nhau.
Cánh
Rung rinh
+ Từ láy là những từ phức được tạo ra
Người
Hủn hoẳn
nhờ phép láy âm
răng
Đen nhánh
Bóng mỡ
Ngoàm ngoạp
- Gv yêu cầu HS quan sát lại bảng trên và đặt
câu hỏi:
Vuốt – nhọn hoắt
+ Em có nhận xét gì về các từ ở cột A và cột 

Cánh – hủn hoẳn
B?
Người – rung rinh, bóng mỡ
+ Em nhận thấy từ ghép và từ láy có gì giống 

Răng – đen nhánh, ngoằm
và khác nhau?
ngoạp
- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 2: HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo kết quả
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức Ghi
lên bảng.
GV chuẩn kiến thức:
- Các từ ở cột A có 1 tiếng, đó là từ đơn. Các
từ ở cột B có 2 tiếng, đó là từ ghép.
- GV yêu cầu HS rút ra khái niệm về từ đơn, từ
ghép, từ láy.

- Các từ ghép có quan hệ với nhau về
nghĩa như: đen nhánh, bóng mỡ, nhọn
hoắt từ ghép
- Các từ lặp lại âm đầu (rung rinh,
hủn hoẳn, ngoằm ngoạp), không có
quan hệ với nhau về nghĩa từ láy
->Những từ phức được tạo nên bằng
cách ghép các tiếng, giữa các tiếng có
quan hệ với nhau về nghĩa được gọi là
từ ghép.

->Những từ phức mà các tiếng chỉ có
quan hệ với nhau về âm (lặp lại âm
đầu, vần hoặc lặp lại cả âm đầu và
vần) được gọi là từ láy.
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
Bài tập
- GV yêu cầu HS làm bài tập nhanh
- Từ đơn: ta, ơi, , đâu, trời, đẹp, hơn
Bài tập thêm: Hãy chỉ ra các từ đơn, từ ghép, - Từ ghép: Việt Nam, đất nước, biển
từ láy trong câu thơ sau:
lúa
Việt Nam đất nước ta ơi!
- Từ láy: mênh mông
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
- HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 2: HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của
bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Hoạt động 2: Tìm hiểu biện pháp tu từ so sánh
a. Mục tiêu: Nắm được các khái niệm, tác dụng biện pháp tu từ so sánh.
b. Tổ chức thực hiện:
HĐ của GV và HS
Dự kiến sản phẩm
HĐ cá nhân
III. Biện pháp tu từ
* Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ:
1.Ví dụ: Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò
- Câu văn trên đã sử dụng phép tu và cao lêu nghêu như một gã nghiện thuốc
từ so sánh.
phiện.
- Hãy chỉ ra các hình ảnh đã được -Phép tu từ so sánh: Hình dáng của Dế Choắt
người viết so sánh ?
với một gã nghiện thuốc phiện

- Dựa trên cơ sở nào mà tác giả lại -Phép so sánh này dựa trên điểm tương đồng
so sánh hai hình ảnh ấy với nhau? (giống nhau) về ngoại hình gầy gò, yếu đuối,
- So sánh hai cách diễn đạt sau, em
yếu sức.
thấy cách nào hay hơn? Vì sao?
-Tác dụng: Làm cho hình ảnh Dế Choắt hiện
Cách 1: Cái chàng Dế Choắt, người lên cụ thể, sinh động với dáng vẻ yếu đuối,
gầy gò và cao lêu nghêu.
thiếu sức sống; đồng thời thấy được cái nhìn
- Em hãy rút ra khái niệm của phép
coi thường, lạnh lùng của Dế Mèn về Dế c
tu từ so sánh?
2. Kết luận:
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- So sánh là đối chiếu sự vật hiện tượng này
Bước 3. Báo cáo kết quả: HS trả
với sự vật hiện tượng khác dựa trên những
lời miệng, trình bày kết quả.
điểm tương đồng để làm tăng sức gợi hình
* Bước 4. Đánh giá kết quả
gợi cảm cho sự diện đạt.
- HS nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b.Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Dự kiến sản phẩm
Bài tập 1
Bài tập 1 SGK trang 20
B 1: chuyển giao nhiệm vụ
Từ đơn
Từ phức
- GV yêu cầu HS đọc bài tập 1 và làm vào
Từ
Từ láy
vở
ghép
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Tôi,
Bóng
Hủn hoẳn, phành
B 2: HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
nghe,
mỡ, ưa phạch, giòn giã,
+ HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi
người
nhìn,
rung rinh
B3: Báo cáo kết quả
+ HS trình bày sản phẩm thảo luận
+ GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời
của bạn.
B4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
BT2 HĐ cá nhân
B 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV thảo luận theo cặp: tìm các từ láy mô Bài tập 2 SGK trang 20
phỏng âm thanh trong VB Bài học đường Một số từ láy mô phỏng âm thanh: phanh
đời đầu tiên, ví dụ như véo von, hừ hừ
phách, phành phạch, ngoàm ngoạp, văng
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
vẳng...
B2: HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi;
B3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận;
- GV gọi HS nhận xét, bổ sung câu trả lời

của bạn.
B 4: Đánh giá kết quả
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
BT3: HĐ cặp
B 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS tìm và phân tích các từ
láy trong các câu văn;
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
B 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi;
B3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận;
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời
của bạn.
B 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
- GV chuẩn kiến thức: nghĩa của các từ láy
BT4 HĐ cặp
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS đọc bài tập 4;
- GV hướng dẫn: để giải thích nghĩa thông
thường của từ có thể dựa vào từ điển, còn
để giải thích nghĩa của từ trong câu cần
dựa vào từ ngữ đứng trước và sau nó.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
B2: HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
B 3: Báo cáo kết quả
- HS trình bày sản phẩm thảo luận;
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
- GV chuẩn kiến thức:
Bài tập 5,6 : giao BTVN
* Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: Tìm câu
văn dùng phép so sánh và tác dụng của so
sánh trong VB Bài học đường đời đầu tiên:
* Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
* Bước 3. Báo cáo kết quả: HS trả lời
miệng, trình bày kết quả.

Bài 3 SGK trang 20
+ Các từ láy: phanh phách, ngoàm ngoạp,
dún dẩy


-Phanh phách: âm thanh phát ra do
một vật sắc tác động liên tiếp vào một vật
khác.

-Ngoàm ngoạp: nhiều, liên tục, nhanh
-Dún dẩy: điệu đi nhịp nhàng, ra vẻ kiểu
cách
Bài 4 SGK trang 20
- Nghèo: ở vào tình trạng không có hoặc có
rất ít những gì thuộc về yêu cầu tối thiểu của
đời sống vật chất (như: Nhà nó rất nghèo,
Dất nước còn nghèo).
- Nghèo sức: khả năng hoạt động, làm việc
hạn chế, sức khoẻ kém hơn những người
bình thường.
- Mưa dầm sùi sụt: mưa nhỏ, rả rích, kéo dài
không dứt.
- Điệu hát mưa dầm sùi sụt: điệu hát nhỏ,
kéo dài, buồn, ngậm ngùi, thê lương.
- Hai cái răng đen nhánh của tôi lúc nào
cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm
máy đang làm việc
.-> Tác dụng: So sánh hai cái răng của Dế
Mèn khi nhai thức ăn với hai lưỡi liềm máy
đang làm việc để nhận mạnh Dế Mèn đang
tuổi ăn, tuổi lớn, đầy sức sống.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b.Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS: viết đoạn văn (5 – 7 câu) nêu suy nghĩ của em về nhân vật Dế
Mèn trong VB Bài học đường đời đầu tiên. Chỉ ra từ đơn, từ ghép, từ láy có sử
dụng trong đoạn văn.
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
Ngày soạn: 11/9/2022
13/9/2022

Ngày dạy:

BÀI 1.
TÔI VÀ CÁC BẠN
TIẾT 5,6: VĂN BẢN 2 NẾU CẬU MUỐN CÓ MỘT NGƯỜI BẠN
(Trích Hoàng tử bé, Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pê-ri)
I. MỤC TIÊU
1. Về năng lực
- HS nhận biết được các chi tiết miê...